Hordhac
Nolosha qofka waxaa beddela go’aannada uu maalin kasta ku celceliyo. Isbeddelku badanaa kuma bilaabmo hal tallaabo oo weyn; wuxuu ka bilaabmaa sida qofku u isticmaalo saacadaha uu haysto. Qofka doonaya horumar shaqo, waxbarasho, caafimaad ama nolol qoys oo wanaagsan wuxuu u baahan yahay waqti uu ku dadaalo, waqti uu ku nasto, iyo waqti uu naftiisa iyo dadka muhiimka u ah ku daryeelo. Marka qayb ka mid ah nolosha la dayaco muddo dheer, dadaalku wuu adkaan karaa, tamartuna way yaraan kartaa, horumarkuna wuu gaabin karaa.
Xeerka 8+8+8 wuxuu soo jeedinayaa qaab fudud oo lagu fikiro maalinta: siddeed saacadood oo shaqo ama hawl waxtar leh, siddeed saacadood oo hurdo ah, iyo siddeed saacadood oo loogu talagalay nolosha gaarka ah. Ujeeddadu ma aha in qof walba saacad kasta si isku mid ah u qaybiyo. Waa xusuusin in shaqadu aysan ahayn qaybta keliya ee nolosha, hurdaduna aysan ahayn waqti la iska luminayo, isla markaana qofku u baahan yahay waqti uu ku ilaaliyo caafimaadkiisa, xiriirradiisa iyo yoolashiisa.
Horumarku wuxuu u baahan yahay dadaal joogto ah, balse dadaalka waara wuxuu ku tiirsan yahay qorshe la qaadi karo. Qofka shaqeeya isaga oo hurdo ku filan helaya wuxuu si ka wanaagsan u maareyn karaa feejignaanta iyo go’aan qaadashada. Qofka nasashada u sameeya meel jadwalkiisa ah wuxuu yareyn karaa daalka ku urura maalmaha mashquulka badan. Qofka qoyskiisa, saaxiibbadiis iyo danihiisa gaarka ah waqti siiya wuxuu ilaalin karaa xiriirro iyo nolol macno u leh. Saddexdan qaybood waxay isku xirmaan; midna kaligiis ma dhammaystiro nolol dheellitiran.
Isbeddelka noloshu wuxuu ka muuqdaa caadooyinka yaryar ee qofku ku celceliyo. In hawsha ugu muhiimsan maalinta la doorto, in wakhti loo qoondeeyo waxbarashada, in taleefanka laga nasto marka shaqo la qabanayo, ama in hurdada loo sameeyo jadwal deggan waxay noqon karaan bilow wanaagsan. Tallaabooyinkaas yaryar waxay qofka ka caawin karaan inuu waqtigiisa si miyir leh u isticmaalo. Marka la joogteeyo, waxay dhisi karaan kalsooni iyo nidaam ka caawiya in yoolal waaweyn loo socdo si tartiib ah.
Si kastaba ha ahaatee, jadwal isku mid ahi qof walba kuma habboona. Shaqaalaha habeenkii, waalidiinta carruurta haya, ardayda, dadka daryeela qoysaskooda iyo dadka leh masuuliyado caafimaad waxay la kulmaan duruufo kala duwan. Sidaas darteed 8+8+8 waa qaab lagu qiimeeyo mudnaanta, mana aha xeer adag oo qofka lagu eedeeyo haddii uusan raacin. Qorshaha wanaagsan wuxuu tixgeliyaa safarka, nasashooyinka, hawlaha guriga, waajibaadka lama filaanka ah iyo awoodda qofka ee maalintaas.
Si aad uga faa’iidaysato fikraddan, marka hore la soco sida waqtigaagu ku baxo dhowr maalmood. Qor shaqada, hurdada, safarka, hawlaha guriga, waxbarashada iyo waqtiga nasashada. Kadib is weydii qaybta aad rabto inaad hagaajiso iyo caadada yar ee kuu fududayn karta. Ha isku dayin inaad hal mar nolosha oo dhan beddesho. Dooro isbeddel macquul ah, tijaabi, dabadeedna dib u eeg waxa kuu shaqeeyay. Horumarka la cabbiri karo wuxuu ka yimaadaa joogteyn, dabacsanaan iyo barashada waxa qofka u shaqeeya.
Maqaalkani wuxuu si faahfaahsan u sharxayaa waxa xeerka 8+8+8 ka dhigan yahay, halka fikraddiisu taariikh ahaan ka timid, iyo sida qayb kasta loogu dabaqi karo nolol maalmeedka. Waxa kale oo aad ka heli doontaa tusaale jadwal iyo talooyin lagu waafajin karo shaqo, qoys, waxbarasho iyo xaalado kala duwan. Ujeeddadu waa inaad ka hesho qaab aad ku qorshayso maalintaada, ilaaliso caafimaadkaaga, kuna dhisto horumar waara adigoon isku khasbin jadwal aan noloshaada ku habboonayn.
Xeerka 8+8+8 muxuu yahay?
Waa qaab sahlan oo 24-ka saacadood ee maalinta loogu qaybiyo saddex qaybood: 8 saacadood shaqo ama hawl muhiim ah, 8 saacadood hurdo, iyo 8 saacadood oo nolosha kale ah. Qaybta saddexaad waxaa geli kara qoyska, saaxiibbada, iimaanka, caafimaadka, nadaafadda, hiwaayadaha, adeegga bulshada iyo nasashada.
Xeerku ma sheegayo in maalintu mar kasta si qumman ugu ekaato saddex qaybood oo aan is beddelin. Waa muraayad lagu eego jadwalkaaga: ma shaqaysaa saacado badan? Ma haysataa hurdo kugu filan? Ma u hartaa waqti aad ku daryeesho naftaada iyo dadka kuu dhow?
Goorma ayay fikraddani soo baxday, yaase lala xiriiriyaa?
Taariikhda maalinta shaqada ee siddeedda saacadood waxaa badanaa lala xiriiriyaa Robert Owen, oo ahaa dib-u-habeeye bulsho iyo ganacsade reer Wales ah. Matxafka Qaranka Australia wuxuu sheegayaa in Owen uu 1817 soo jeediyay maalinta shaqada ee siddeedda saacadood, waxaana dhaqdhaqaaqii shaqaaluhu caan ku noqday hal-ku-dhegga: siddeed saacadood shaqo, siddeed saacadood nasasho iyo madadaalo, siddeed saacadood hurdo. Taas macnaheedu ma aha in Owen si hubaal ah u hindisay jaantus kasta oo maanta internetka lagu arko.
Jaantuska aad soo dirtay wuxuu hal-ku-dhiggaas u habeeyay qaab casri ah: siddeed saacadood oo shaqo ah, siddeed hurdo ah, iyo siddeed waqti nololeed oo loo kala sii qaybiyay 3F, 3H iyo 3S. Sidaas darteed, waxaa sax ah in la yiraahdo fikradda taariikhiga ah waxaa lala xiriiriyaa Robert Owen, halka qaabka gaarka ah ee sawirkan aan loo hayn hal abuure si la xaqiijiyay.
Sannadkii 1919, Ururka Shaqaalaha Adduunka (ILO) wuxuu qaatay Heshiiska Shaqada ee Warshadaha No. 1, kaas oo dejiyay mabda’a siddeed saacadood maalintii iyo 48 saacadood toddobaadkii shaqooyinka warshadaha ee uu heshiisku daboolayay. Tani waxay ahayd tallaabo sharci iyo shaqaale oo taariikhi ah; ma ahayn xeer hurdo ama qaab maareynta nolosha qof kasta.
Qaybta koowaad: 8 saacadood oo shaqo ah
Siddeedda saacadood ee shaqadu waxay matalaan waqti loo qoondeeyo shaqada mushaharka leh, ganacsiga, waxbarashada ama hawl kale oo mudnaan leh. Ujeeddadu ma aha in qofku siddeed saacadood oo xiriir ah shaqeeyo isaga oo aan nasan; nasashooyinka gaagaaban iyo qadadu waxay caawiyaan feejignaanta. Shaqooyinka qaarkoodna waxay leeyihiin jadwal ka duwan.
Tusaale ahaan, ganacsade wuxuu subaxdii ka shaqayn karaa qorsheynta iyo macaamiisha, galabtiina maamulka iyo hawlaha maalinta. Ardaygu wuxuu waqtigan u rogi karaa fasal iyo waxbarasho. Qofka shaqeeya habeenkii wuxuu jadwalkiisa u wareejin karaa saacadaha uu shaqeeyo, isagoo haddana ilaalinaya hurdo iyo nasasho ku filan.
Qaybta labaad: 8 saacadood oo hurdo ah
Jaantusku wuxuu tusaale ahaan u qoondeeyaa siddeed saacadood hurdo. Hurdadu waxay taageertaa tamarta, feejignaanta iyo awoodda qofka ee hawl maalmeedka. Si kastaba, baahida hurdadu way kala duwanaan kartaa da’da iyo qofka. CDC waxay dadka waaweyn ee da’doodu tahay 18 ilaa 60 sano kula talisaa ugu yaraan 7 saacadood habeenkii; siddeed saacadood waa bartilmaameed macquul u noqon kara dad badan, balse ma aha tiro qof kasta isku mid ugu habboon.
Tayo ayaa sidoo kale muhiim ah. Jadwal hurdo oo joogto ah, qol deggan, iyo in shaashadaha la damiyo ka hor seexashada waxay qofka ka caawin karaan inuu helo hurdo nasasho leh. Haddii aad si joogto ah u seexan kari weydo ama aad maalintii aad u daasho, la tasho xirfadle caafimaad.
Qaybta saddexaad: 8 saacadood oo noloshaada gaarka ah
Siddeedda saacadood ee soo hadhay waxaa lagu daryeeli karaa xiriirrada, caafimaadka, qiyamka iyo farxadda. Sawirku wuxuu u kala saarayaa qaybahan saddex kooxood: 3F, 3H iyo 3S. Qayb kasta waa fikrad lagu xasuusto waxyaabo qiimo leh, ma aha liis waajib ah oo maalin kasta si isku mid ah loo dhammeeyo.
3F: Family, Friends, Faith
Family waa qoyska: waqti la qaado carruurta, waalidka, lammaanaha ama ehelka. Xitaa wada sheekaysi gaaban oo taleefanka laga fogeeyo wuxuu xoojin karaa xiriirka.
Friends waa saaxiibbada: la xiriir qof aad jeceshahay, is waraysta, ama wada sameeya hawl faa’iido leh. Saaxiibtinimadu waxay qofka siisaa taageero iyo dareen bulsho.
Faith waa iimaanka: qofku wuxuu waqtigiisa siin karaa cibaadada, ducada, akhriska diinta ama ka fiirsashada qiyamkiisa. Qof kastaa wuxuu u maareeyaa arrintan si waafaqsan waxa uu aaminsan yahay.
3H: Health, Hygiene, Hobby
Health waa caafimaadka: socod, jimicsi fudud, cunto nafaqo leh, biyo cabbid iyo ballamaha caafimaad. Ujeeddadu waa daryeel joogto ah oo ku habboon xaaladdaada, ee ma aha inaad jirka ku khasabto jimicsi adag.
Hygiene waa nadaafadda: qubays, daryeelka ilkaha, nadiifinta guriga iyo diyaarinta goobta aad ku shaqayso ama wax ku barato. Caadooyin yaryar oo joogto ahi waxay maalinta ka dhigaan mid habaysan.
Hobby waa hiwaayad: akhris, kubbad, sawir, farsamo, beerayn ama xirfad aad xiisaynayso. Hiwaayaddu waxay bixisaa nasasho iyo fursad aad wax cusub ku barato.
3S: Soul, Service, Smile
Soul waa nafta iyo degganaanta gudaha: waqti aamusan, cibaado, mahadnaq, milicsi ama wax kuu soo celiya xasilloonida. U dooro hawl ku habboon qiyamkaaga.
Service waa adeeg: caawinta qoyska, deriska, arday kale ama bulshada. Adeeggu mararka qaar waa wax weyn, mararka qaarna waa gargaar yar oo waqtigiisa ku habboon.
Smile waa dhoolla-caddayn iyo farxad: la sheekayso qof kaa qosliya, waqti la qaado carruurta, ama ku raaxayso hawl fudud. Farxaddu ma aha in dhib kasta la iska indho tiro; waa in la siiyo meel yar waxyaabaha wanaagsan.
Tusaale jadwal 8+8+8 ah
Jadwalkan waa tusaale keliya oo muujinaya sida maalinta loo kala qaybin karo:
- 11:00 habeenimo–7:00 subaxnimo: 8 saacadood oo hurdo ah.
- 7:00–8:00 subaxnimo: diyaar garow, quraac iyo qorshaynta maalinta.
- 8:00 subaxnimo–12:00 duhurnimo: shaqo ama waxbarasho.
- 12:00–1:00 duhurnimo: qado iyo nasasho.
- 1:00–5:00 galabnimo: shaqo ama waxbarasho.
- 5:00–11:00 habeenimo: qoys, caafimaad, hiwaayad, iimaan, adeeg iyo hawlaha gaarka ah.
Tusaalahan, shaqadu waa siddeed saacadood, hurdaduna siddeed saacadood. Saacadaha kale waxaa ku jira hal saac oo subaxnimo ah, qadada iyo lix saacadood oo fiidkii ah; wadartoodu waa siddeed saacadood. Haddii safar, daryeel carruur ama hawlo guri kugu jiraan, waqtigaaga gaarka ahi wuu yaraan karaa. Jadwalka u habee xaqiiqadaada, hana u qaadan in qof kasta uu haysto siddeed saacadood oo firaaqo ah.
Sida xeerka loogu isticmaalo si macquul ah
Bilow inaad qorto halka waqtigaagu ku baxo dhowr maalmood. Calaamadee shaqada, hurdada, safarka, waajibaadka qoyska iyo waqtiga nasashada. Dabadeed dooro hal isbeddel oo aad si dhab ah u samayn karto: inaad seexato waqti joogto ah, inaad qadada ka nasato shaashadda, ama inaad qoyska la qaadato waqti aan telefoon jirin.
Ha isku canaanan haddii jadwalkaagu aanu gaarin 8+8+8. Shaqooyinka wareegga ah, xaaladaha caafimaad, mas’uuliyadda qoyska iyo duruufaha dhaqaale waxay saameyn ku yeeshaan waqtiga qofka. Qaacidada u adeegso bilow aad kaga fikirto dheelitirka, dabadeedna u beddel jadwal kuu shaqaynaya. Haddii aad daryeesho qof kale ama aad leedahay shaqo labaad, qorshe dabacsan ayaa ka faa’iido badan xeer adag.
Gunaanad
Xeerka 8+8+8 wuxuu xasuusinayaa in maalinta loo baahan yahay shaqo, hurdo iyo waqti lagu kobciyo nolosha gaarka ah. Hal-ku-dhigga maalinta shaqada ee siddeedda saacadood waxaa taariikh ahaan lala xiriiriyaa Robert Owen, balse jaantuska casriga ah ee 3F, 3H iyo 3S waa hab lagu sharxayo qaybta nolosha gaarka ah. U qaado hage dabacsan: ilaali hurdada, samee xuduud shaqo, una qoondee waqti qoyska, caafimaadka, qiyamka iyo farxadda. Horumarka waara wuxuu ka yimaadaa qorshe macquul ah oo aad ku celin karto, ee ma aha jadwal kaamil ah oo aan duruufahaaga ku habboonayn.
Tixraacyo
National Museum of Australia: Eight-hour day
International Labour Organization: Hours of Work (Industry) Convention, 1919 (No. 1)
